In LOF. met witlof

Bij Witlofkwekerij LOF. in Espel worden wekelijks zo’n 250.000 witlofwortels verwerkt tot witlof die wereldwijd wordt geleverd. Volgens mede-eigenaar Hugo Jongejan is witlof geen exclusief product van de Noordoostpolder, maar biedt de regio wel dé ideale omstandigheden voor een succesvolle teelt. LOF. is een familiebedrijf met sterke wortels in de lokale markt en een internationale afzet van zo’n 1.800 ton per jaar.

Soorten Witlof: De meest bekende soorten witlof zijn de gewone witlof en de rode witlof. Gewone witlof heeft een lichtgele kleur en een bittere smaak, terwijl de rode variant iets minder bitter is en een opvallende, robijnrode kleur heeft. Witlof wordt voornamelijk geteeld in de wintermaanden en is daarmee een typisch wintergroente.

Seizoen: Het seizoen voor witlof in Nederland begint meestal in oktober en loopt door tot maart. Het is een groente die goed bestand is tegen koude temperaturen, waardoor het ideaal is voor de wintermaanden.

Teelt: Witlof wordt geteeld uit de wortels van de witlofbloem, die eerst in de grond wordt gekweekt. Nadat de wortels zijn geoogst, worden ze in een donkere ruimte gekweekt, waar ze hun kenmerkende witte kleur ontwikkelen. Het regelmatig controleren van de temperatuur en vochtigheid is van groot belang om de kwaliteit van de witlof te waarborgen.

Duurzaamheid: Bij LOF streven ze continu naar duurzame verbeteringen. Ze zijn gecertificeerd volgens 'On the Way to Planet Proof' en gaan verder dan de minimale eisen. Sinds 2010 werken ze gasloos, met 1200 zonnepanelen voor eigen energie. Regenwater wordt hergebruikt en er is vrijwel geen afval, omdat witlofwortelen en bladafval als veevoer worden gebruikt.

Grote smaak begint klein

Toch begon het allemaal op een veel kleinere schaal. Het familiebedrijf heeft zich door de jaren heen ontwikkeld van een kleinschalige onderneming tot een belangrijke speler op de wereldmarkt

Het verhaal van LOF. begint eind jaren '70, toen Jan de Vries en zijn vrouw Inge besloten zich te richten op de teelt van witlof. Aanvankelijk besloeg het bedrijf slechts één hectare en richtte het zich op winterteelt. In de loop van de jaren '80 breidde het bedrijf zijn activiteiten uit. Tien jaar na de oprichting schakelde Jan over naar jaarrond witlofteelt en begon hij met de handel in witlofwortelen, ook wel pennen genoemd.

In 2015 droegen Jan en Inge het stokje over aan hun zoon Gerwin de Vries, die sindsdien samen met zijn zwager Hugo Jongejan de leiding heeft over het bedrijf. Onder hun leiding heeft LOF. belangrijke stappen gezet op het gebied van duurzaamheid en innovatie. Zo is de kwekerij sinds 2010 volledig gasvrij en voorzien van 1.200 zonnepanelen, waardoor het bedrijf zelfvoorzienend is in energie. De opgedane kennis en ervaring hebben geleid tot het moderne witlofbedrijf dat in 2025 trots in Espel staat.

En dat gebeurt in grote getallen. Enthousiaste teler Hugo Jongejan vertelt: "Wij telen nu ongeveer 500 hectare witlofwortelen, waarvan zo'n 170 hectare voor onszelf is. De rest is bestemd voor andere kwekers. Onze witlofkwekerij beslaat ongeveer 70 hectare. Hier verwerken we wekelijks zo’n 1,5 hectare aan wortels, wat neerkomt op maar liefst 250.000 stuks per week."

Jongejan: ‘Wij telen nu ongeveer 500 hectare witlofwortelen, waarvan ongeveer 170 hectare voor onszelf is. De rest is voor andere kwekers. En onze witlofkwekerij trekken we ongeveer 70 hectare. Zo’n 1,5 hectare wortels wordt hier nu wekelijks verwerkt. Dat zijn dus die 250.000 stuks per week.’

Witlofketen in eigen huis

Witlof kweken, dat is echt een vak apart, en volgens Jongejan hoeft dat niet per se in de Noordoostpolder te gebeuren. LOF. heeft zelfs kwekerijen in Duitsland! "Witlof wordt overal ter wereld gekweekt, vooral door Nederlanders, Belgen en Fransen," vertelt hij. Maar voor echt goede witlof draait het allemaal om de finesses. "Iedereen kan wel witlof kweken, maar het is een ander verhaal om echt goede witlof te kweken. Het is best een precies werkje, vooral omdat je met een levend product werkt en altijd afhankelijk bent van het weer," legt Jongejan uit.

Het avontuur begint al in het eerste jaar, wanneer een zaadje uitgroeit tot een stevige wortel, of 'pen'. Deze pen wordt in oktober geoogst en bij -2 graden Celsius bewaard. Daarna komt het leukste deel: de pen wakker maken! Hij wordt ontdooid in ongeveer een week en komt daarna in speciaal ontworpen trekbakken, die in een donkere, warme en vochtige ruimte staan. Na zo’n drie weken is de pen omgetoverd tot een fris, wit en supergezond stronkje witlof.

Witlof groeit dus in het donker, omdat het blad verkleurt als het licht ziet. Als het eenmaal klaar is, wordt de witlof bij LOF. geoogst, schoongemaakt, gesorteerd en verpakt. Daarna gaat het naar allerlei afnemers, van supermarkten tot kleine kopers in het buitenland, zoals Italië. "Iedere klant heeft weer z’n eigen voorkeuren: de één wil grote stronken, de ander juist kleine. Daarom is geen dag hier hetzelfde," zegt Jongejan. De meeste productie wordt uiteindelijk geëxporteerd.

Wat LOF. echt uniek maakt, is de focus op maatwerk. "Wij leveren geen standaard witlof of roodlof, maar precies het product dat de klant wil. Alles wordt hier gesorteerd en verpakt, zodat we altijd een dagvers product kunnen leveren." Het persoonlijke contact met de klant is de basis voor langdurige samenwerkingen, zoals die van Van Gelder, die al meer dan tien jaar met LOF. werkt. Zo kunnen de klanten van Van Gelder ook genieten van het verse product van LOF.

Volgens Jongejan is het vak niet alleen lekker afwisselend, maar ook een kans om je echt te onderscheiden. "We hebben het hele proces in eigen hand: van het telen van de pennen tot de verwerking. En omdat we elk jaar met een schone lei beginnen, zijn we altijd afhankelijk van het weer. Dat kan een nadeel zijn, maar nu zorgt het bijvoorbeeld voor een schaarste aan witlof, wat gunstig is voor de prijzen!"

Andere interessante blogs

Bekijk alle blogs