Regeneratieve landbouw, wat is het?

Regeneratieve landbouw, een term die je steeds vaker voorbij hoort komen. Maar wat houdt het precies in en waarom is het relevant voor jouw keuken of inkoopbeleid? Bij Van Gelder groente & fruit geloven we dat smaak, kwaliteit en herkomst met elkaar verbonden zijn. Daarom zijn we een nieuw en exclusief assortiment gestart afkomstig uit regeneratieve landbouw. Zo heb jij de keuze om niet alleen producten die gezond en lekker zijn om uit te serveren, maar helpen we tegelijkertijd samen mee aan een voedselsysteem die toekomstbestendig is.

Regeneratieve landbouw is één van de manieren waarop boeren bijdragen aan de landbouwtransitie. MVO Nederland hanteert samen met Boeren hiervoor vier leidende principes: een gezonde bodem centraal, diversiteit door mengteelt, het vermijden van externe middelen en het versterken van de lokale ecologie. Voor jou betekent dit dat je aan de slag kan met ingrediënten die een verhaal hebben. Je maakt immers op elk bord verschil voor je gasten én daarbuiten door te kiezen voor regeneratieve teelt.

Eigenlijk is de wereld door traditionele landbouw uitgeput geraakt. Door veel ploegen, monocultuur, kunstmest en pesticiden heeft de bodem zijn organische stof en bodembiologie verloren. De bodem kan niet veel water meer vasthouden, minder koolstof opslaan en is minder weerbaar tegen droogte of overstromingen. En zonder herstel dreigt verarming van de bodem, waardoor productie van voedsel in de toekomst moeilijker zal worden. Regeneratieve landbouw brengt hier verandering in. We nemen je graag stap voor stap mee wat regeneratieve landbouw precies is, wat de verschillen zijn met andere teelttechnieken en hoe het wordt gecontroleerd.

Wat is regeneratieve landbouw?

Regeneratieve landbouw is eigenlijk een vorm van landbouw die gericht is op het herstellen en verbeteren van de gezondheid van de bodem, terwijl er ondertussen gewoon groenten geproduceerd wordt. Als je het helemaal plat slaat, dan is regeneratieve landbouw een soort 'herstel van landschap mét tegelijkertijd kunnen oogsten van aardappelen, groenten en fruit'. Het omvat praktijken zoals minimale bodembewerking, het gebruik van dekgewassen, gewasrotatie en geïntegreerde veeteelt. Het doel is om de biodiversiteit te vergroten, de watercyclus te verbeteren en de koolstofopslag in de bodem te verhogen, wat leidt tot een veerkrachtiger en duurzamer voedselsysteem.

Het is een beweging die in Nederland al veelbelovend is, het verbindt ecologische gezondheid en boerenwelzijn met elkaar. Uit deze beweging en visie is door MVO Nederland het initiatief Boeren Natuurlijk ontstaan. Zij zetten zich volop in voor een duurzame aanpak die een herstellend effect heeft op biodiversiteit in Nederland. Van Gelder sluit zich aan bij dit initiatief en slaan samen de handen in een. Je kan een regeneratief product in ons assortiment herkennen aan een nieuwe lay-out en het Boeren Natuurlijk logo.

Regeneratieve of biologische landbouw

Maar wat is het verschil tussen regeneratieve en biologische landbouw? Om antwoord op die vraag te kunnen geven, moeten we terug naar het kernverschil in doel.

Biologische landbouw focust zich op het vermijden van synthetische inputs zoals kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en genetisch gemodificeerde zaden en het volgen van vastgestelde EU-regels. Het gaat bij dit onderdeel vooral om wat je níet doet. Daarbij wordt er gecontroleerd op naleving van deze regels door een certificeringsinstantie, zoals SKAL in Nederland.

Regeneratieve landbouw focust zich op het actief herstellen en verbeteren van bodem, biodiversiteit en ecosysteemfuncties. Het gaat hierbij dus vooral om wat je wél doet om de natuur te versterken. Er is (nog) geen wettelijke definitie of certificeringssysteem, waardoor boeren meer vrijheid hebben om technieken toe te passen die passen bij hun grond en bedrijf. De voortgang wordt vaak gemeten aan concrete resultaten, zoals een hogere biodiversiteitsindex, meer organische stof in de bodem of betere waterinfiltratie.

Een biologische boerderij kan óók regeneratief werken, maar dat hoeft niet. En andersom geldt hetzelfde: een regeneratieve boerderij is niet automatisch biologisch.

Hoe regeneratieve landbouw er in Nederland uitziet

In Nederland is regeneratieve landbouw geen vast recept, maar een verzameling maatregelen die boeren inzetten om bodem en biodiversiteit te herstellen. Denk aan minimale grondbewerking door minder te ploegen, groenbemesters die de grond beschermen en vruchtwisselingen die de bodem gezond houden. Vaak worden akkerbouw en veeteelt weer geïntegreerd, zodat mest en voer lokaal worden uitgewisseld en dieren helpen bij het schoonhouden van het land.

Het landschap krijgt ook een boost. Bloemrijke akkerranden, heggen, houtwallen en waterbuffers vergroten de biodiversiteit en maken het ecosysteem weerbaarder. Steeds vaker zetten boeren zelfs bomen en struiken tussen hun gewassen (agroforestry of voedselbossen), waardoor er meerdere oogsten mogelijk zijn en de bodem sterker en veerkrachtiger wordt tegen droogte, ziekten en uitspoeling. Resultaten worden gemeten met bodemanalyses, biodiversiteitsmetingen en waterinfilratietests.

In de praktijk herken je regeneratieve landbouw aan groen bedekte velden, variatie in gewassen en landschapselementen en dieren die deel uitmaken van de teeltcyclus. Zo zal er veel meer dieren- en insectenleven in en op de grond plaatsvinden. Het gevolg: een levend landschap waar plagen door de natuur zelf worden opgelost. Denk bijvoorbeeld aan een muizenplaag die opgelost wordt door een natuurlijke vijand zoals reigers.

Hoe borgt Van Gelder regeneratief?

Zoals eerder vermeld hanteert MVO Nederland met Boeren Natuurlijk vier principes om te bepalen welke boeren ‘natuurlijk’ zijn. Voor het regeneratieve assortiment werkt Van Gelder uitsluitend samen met boeren die:

een gezonde bodem centraal stellen;
mengteelt boven monocultuur verkiezen;
externe middelen zoals kunstmest en pesticiden vermijden;
en de lokale ecologie zoveel mogelijk versterken.

Zo ontstaat landbouw die samenwerkt met de natuur en bijdraagt aan herstel van biodiversiteit. Alleen boeren die aan deze criteria voldoen, worden door MVO Nederland en Boeren Natuurlijk erkend als 'natuurlijk' en juist met die boeren werkt Van Gelder samen.

Deze boeren worden niet alleen geselecteerd op hun werkwijze, maar ook gemonitord op resultaten zoals bodemkwaliteit en biodiversiteit. Op die manier garandeert Van Gelder dat het regeneratieve assortiment niet zomaar een belofte is, maar een aantoonbaar duurzame keuze, waarbij zowel de natuur als de boer en de consument profiteren.

Veelgestelde vragen

We begrijpen het als je na het lezen van deze blog nog met praktische vragen zit, daarom hebben we hieronder verschillende onderwerpen uitgelicht.

Regeneratieve landbouw

Regeneratieve landbouw omvat onder andere praktijken zoals minimale bodembewerking, het gebruik van dekgewassen, gewasrotatie en geïntegreerde veeteelt.

Het doel is om de biodiversiteit te vergroten, de watercyclus te verbeteren en de koolstofopslag in de bodem te verhogen, wat leidt tot een veerkrachtiger en duurzamer voedselsysteem.

Om antwoord op die vraag te kunnen geven, moeten we terug naar het kernverschil in doel. Biologische landbouw focust zich op het vermijden van synthetische inputs zoals kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en genetisch gemodificeerde zaden en het volgen van vastgestelde EU-regels. Het gaat bij dit onderdeel vooral om wat je níet doet. Daarbij wordt er gecontroleerd op naleving van deze regels door een certificeringsinstantie, zoals SKAL in Nederland. Regeneratieve landbouw focust zich op het actief herstellen en verbeteren van bodem, biodiversiteit en ecosysteemfuncties. Het gaat hierbij dus vooral om wat je wél doet om de natuur te versterken. Er is (nog) geen wettelijke definitie of certificeringssysteem, waardoor boeren meer vrijheid hebben om technieken toe te passen die passen bij hun grond en bedrijf.

Kenmerken assortiment

Regeneratief geteelde producten kunnen anders smaken door verschillen in bodemgezondheid, voedingsstoffen en teeltwijze. Er zijn telers en koks die een vollere of rijkere smaak ervaren bij deze producten omdat ze minder waterig zijn en meer voedingsstoffen bevatten. Je proeft de puurheid van de natuur dus terug op je bord!

Ja, deze producten kunnen een hogere voedingswaarde hebben dankzij een gezondere bodem en sterkere planten. Het is een trend die steeds meer door onderzoek bevestigd wordt (o.a. onderzoek door University of Washington, Unilever en Nottingham University & Unilever waarin conventionele en regeneratieve producten vergeleken werden met elkaar).

Er zullen oude 'originele' rassen gebruikt worden omdat er geen nieuwe, modernere rassen beschikbaar zijn.

Aanvoer en beschikbaarheid

De aanvoer is stabiel genoeg om aan de eerste vraag te kunnen voldoen. Van Gelder verwacht een vergelijkbare afname zoals bij de biologische producten, hier kunnen de boeren makkelijk aan voldoen.

De aanvoer van regeneratief geteelde producten is sterk seizoensgebonden, je kan per product bekijken wanneer deze wel of niet leverbaar is en op z'n lekkerst in de seizoenskalender.

Prijs en positionering

De prijzen zijn ongeveer gelijk aan ons biologische assortiment. Het is dus wel duurder dan conventioneel, maar niet duurder dan biologisch.

Door het regeneratieve verhaal mee te nemen! Gasten betalen vaak graag iets extra voor een gerecht dat aantoonbaar duurzamer en smaakvoller is. Niet alleen het product, maar ook het verhaal telt.

Regeneratief geteelde producten zijn soms iets duurder, maar dat komt doordat ze met meer zorg voor bodem, natuur en boer worden geteeld. Je krijgt daardoor niet alleen méér smaak en kwaliteit op je bord, maar draagt ook bij aan een gezonde en duurzame toekomst.

Absoluut! Het sluit aan bij huidige trends: lokaal, duurzaam, biodiversiteit en eerlijk voor de boer. Voor gasten kan het net zo onderscheidend worden als biologisch of fairtrade.

Zorg ervoor dat je duidelijk aangeeft welke gerechten met regeneratieve groenten of fruit zijn gemaakt, zodat gasten gemakkelijk kunnen identificeren welke opties beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld: “Regeneratieve wortelsoep” of “Salade met regeneratieve groenten uit Nederland”. Gasten kunnen mogelijk vragen of twijfels hebben, zorg daarom dat je personeel goed geïnformeerd is over regeneratieve groenten en fruit. Informeer hen over de teeltmethode en de voordelen ervan zodat zij deze gerechten aan gasten aan kunnen bevelen. Eerst moet je personeel enthousiast zijn, voordat zij je gasten enthousiast kunnen maken.

Regeneratief assortiment

Andere interessante blogs

Bekijk alle blogs